Power Point

Hona hemen sarean aurkitutako power point bat.

| View | Upload your own

SlideShare Link

Euskal Herriko mitologia

Nork ez du noizbait euskal mitlogiako istoriorik entzun? Euskal mitologia Euskal Herriko lurraldeetako mitoen multzoa da. Bertan kristau eta paganoak nahasturik agertzen zaizkigu.

Euskal mitologia, alegiazko kontakizun, elezahar, sasi-jainko, antzinako balizko jainko edo heroien gertaeretan oinarritzen da.

Normalean kanpoko gertakari harrigarriren baten berri ematen digu. Gehienetan, antzinako jainko eta heroien ekintzetan oinarritzen diren arren, batzutan, giza izaeraren zenbait alderdiri buruzko ikuspegia islatzen ditu.

Mitoak, kondairak duten esanahiaren arabera sailka daitezke: batzuk lurraz kanpoko gaia (kosmosa) duten bitartean, beste batzuk lurtarrak dira.

Euskal mitologiako zenbait pertsonaia:


Mari:

Anbotoko Mari, Anbotoko Dama eta Murumendiko Dama izenak ere hartzen dituen emakume honek euskal mitologiako jainkosa nagusia da. Mari, Ama Lurraren irudikapena, izadiaren eta bertako elementu guztien erregina da.


Sugaar:

Mariren senarra da. Suge itxura du eta zerua zeharkatzen du, ekaitz eta trumoiekin harreman estua izanik.





Mikelats eta Atarrabi:

Ongia eta gaizkia adierazten duten bi pertsonaia hauek, Mari eta Sugaarren semeak dira.

Miketas, Etsairen ikasle izandakoa, gaiztoen ahaidea da. Harriak eta ekaitzak botatzen ditu uztak eta artaldeak hondatzeko.

Atarrabi edo Axular ostera, Etsairen ikaslea izan arren, zintzoen ahaidea da.


Lamiak:

Euskal mitologiako izakiak dira. Erreka zuloetan bizi eta urrezko orraziaz orrazten dira. Hankak ahate bezalakoak dituzte, eta gizakumeak liluratuta usten dituzte.






Sorginak:

Gauetan akelarre bilerak egiten diztuzten emakume hauek, egunean zehar Mariren neskameak dira.


Euskal mitologiari esker, istorio fantastikoetan barnera gaitezke eta gure irudimena garatu dezakeku Mari edo beste pertsonaiaren bat nolakoak izan daitezkeen pentsatuz.

Pertsonaien web orria hauxe da eta euskal mitologiaren inguruko informazio gehiago nahi izatekotan, nik hurrengo web orria erabili dut.

Bernardo Atxaga

Kaixo berriro ere. Gaurko honetan Bernardo Atxagari buruz arituko naiz. Bere bizitzaren inguruko datu batzuk emateaz gain, argitaratutako lanez ere arituko naiz.

Bernardo Atxaga Asteasun jaio zen 1951. urtean. Bilboko Unibertsitatean, Ekonomia Zientzietan lizentziatu zen arren, hainbat lanbide desberditan aritu da: euskerazko irakaslea, irratiko gidoilaria... Gaur egun, literatura da, idazle honek literaturan jo eta ke ari da.

Argitaratutako lanak:

1976. urtean Ziutateaz eleberria.

1978. urtean Etiopia poema-liburua.

1993. urtean Poemas & Híbridos bilduma.

1995. urtean Dos hermanos (Bi anai).

1996. urtean Esos cielos ( Zeru horiek).

Bernardo Atxaga, euskarak duen adierazkortasunaren eta sendotasunaren erreferentzia saihestezin eta bikain bihurtu da.

Obabakoak 1988. urtean argitaratua, arraskata handia lortu zuen. Honi esker, Literaturako Sari Nazionala, Kritikaren Saria, Euskadi Saria eta Pariseko Millepages Saria lortu ditu. Euskeraz idatzitako liburu hau hurrengo hizkuntzatara itzulia izan da:

Euskera: Erein, 1.988 - Gaztelera: Ediciones B, Tiempos Modernos bilduma, 1989 Ediciones B, VIB bilduma, poltsiko-argitalpena, 1993 Ediciones B, BDB bilduma, poltsiko-argitalpena, 1995 Ediciones B, Ficcionario bilduma, 1997 Círculo de lectores, (Club argitalpena), 1990 Punto de Lectura, poltsiko-argitalpena, 2000 - Katalana: Ediciones B, Línea d'ombra bilduma, 1990. Itzultzailea: Marta Hernández Pibernat - Frantsesa: Christian Bourgois Éditeur, 1991. Itzultzailea: André Gabastou - Italiera: Giulio Einaudi Editore, 1991. Itzultzailea: Sonia Piloto di Castri - Alemana: Schönbach Verlag, 1991 y Unionsverlag, 1995 (poltsiko-argitalpena). Itzultzailea: Giovanna Waeckerlin Induni - Portugesa: Quetzal Editores, 1992. Itzultzailea: Egito Gonçalves - Nederlandera: Nijgh & Van Ditmar, 1992. Itzultzailea: Johana Vuyk - Bosdriesz - Ingelesa (U.K.): Hutchinson, 1992 y Vintage, 1993 (poltsiko-argitalpena) - Ingelesa (U.S.A.): Pantheon Books, 1993 y Vintage, 1994 (poltsiko-argitalpena) Itzultzailea: Margaret Jull Costa - Grekera: Editions Ekkremes, 1993. Itzultzailea: Stratos Ioanndis - Suediera: Albert Bonniers Förlag, 1994. Itzultzailea: Ulla Roseen - Norvegiera: Gyldendal Norsk Förlag, 1994. Itzultzailea: Arne Worren - Finlandiera: Tammi Publishers, 1994. Itzultzailea: Tarja Roinila - Albaniera: Dituria, 1996. Itzultzailea: Mira Meksi - Daniera: Samlerem Förlag, 1997. Itzultzailea: Iben Hasselbalch - Friulanoa: Renzo Ciutto, 1999. Ez dago zehaztuta noiz argitaratuko den - Errumaniera: Itzulpena: Aurel Covaci. Ez dago zehaztuta noiz argitaratuko den - Txekiera: Ewa Edition. Ez dago zehaztuta noiz argitaratuko den - Hindiera: Saga Publications, 1998. Ez dago zehaztuta noiz argitaratuko den - Turkiera: Döst Kitabevi, 2000/2001 - Kroaziera: Demetra, 2000/2001 - Asturiera: Editora del Norte, 1995. Itzultzailea: Lena Rodríguez Coalla - Poloniera (zatia): Ofizina Literazka, 1992. Itzultzailea: Anna Sobolewska eta beste batzuk. - Arabiera (Siria) (zatia): Dar Altaliaa Al-Jadidah, 1999

Horrez gain, autore oparo honek zenbait liburu kaleratu ditu etxeko gazteentzako:

- NIKOLASAREN ABENTURAK ETA KALENTURAK: Juan Carlos Eguillorren irudiak Euskera: Elkar, 1979 Gaztelera: Ediciones B, Marabierto bilduma, 1989 Katalana: (Nikolasa, històries i cabories) Ediciones B, Marobert bilduma, 1989. Itzulpena: Josep Daurella La Magrana, 1998, Pep Montserratek egindako beste irudi batzuekin - RAMUNTXO DETEKTIBE: Juan Carlos Eguillorren irudiak Euskera: Elkar, 1979 Gaztelera: Ediciones B, Marabierto bilduma, 1989 Katalana: Ediciones B, Marobert bilduma, 1989 La Magrana, 1998, Pep Montserratek egindako beste irudi batzuekin - LA CACERÍA: Altea, 1986 Asun Balzolaren irudiak - CHUCK ARANBERRI DENTISTA BATEN ETXEAN: Juan Karlos Eguillorren irudiak Euskaraz Erein argitaletxeak argitaratu zuen (1982) eta katalanez La Magranak (1985) - SIBERIAKO IPUIN ETA KANTAK: Euskera: 4 liburuz osatutako seriea, Ereinek argitaratua Jimmy Potxolo. Antton Olariagaren irudiak (1984) Antonino Apreta. Jon Zabaletaren irudiak (1982) Asto bat hipodromoan. Jon Zabaletaren irudiak (1984) Txitoen istorioa Asun Balzolaren irudiak (1984) Katalanera itzuliak, Ediciones Bromera-k argitaratu ditu (1992) Gaztelera: Aurreko bilduma Latinoamerikan argitaratu du Editorial Laboratorio Educativok. Izenburuak: Jimmy Potxolo Antonino Apreta Un burro en el hipódromo Los pollitos y Bakarty James - FLANNERY ETA BERE ASTOKILOAK: Gaztetxoentzako kontuak, Elkar argitaletxeak euskaraz argitaratuak (1991). Gaztelerara itzulia (Ediciones B, 1992, Hora Cero bilduma) eta italierara (Giunti Gruppo Editoriale, 1996). Diskoa argitaratu zuten Flannery eta bere astokiloak (Elkar,1986) kontuetan agertzen diren abestiekin; musika Juan Carlos Pérezena da. Kontuetan oinarrituta Euskal Telebistak 1993an marrazki bizidunen seriea eman zuen euskaraz. - XOLAK BADU LEHOIEN BERRI: Liburu hau umeentzat hamar liburuz osatutako bildumaren lehenengoa da. Irudiak: Mikel Valverde Euskarazko argitalpena Ereinek egin zuen (1995) Gaztelera: (Shola y los leones) Ediciones SM, 1995 Círculo de Lectores, 1997 Katalana: Cruïlla, 1995 Alemana: Altberliner, 1996 Frantsesa: La Joie de Lire, 1999. Itzultzailea: André Gabastou Italiera: Piemme junior, 1998. Itzultzailea: Maria Bastanzetti Turkiera: Günisigi Kitapligi, 1999. Itzultzailea: Ilknur Ayasli Pol Pot antzerki-konpainiak sarritan antzeztu du ipuin hau - XOLA ETA BASURDEA Irudiak: Mikel Valverde Euskadi Saria 1997 Literaturako Sari Nazionaleko finalista umeentzako kategorian Seriaren bigarren liburua Euskera: Erein 1996 Gaztelera: Ediciones SM Círculo de Lectores, 1997 Katalana: Cruïlla, 1998 Alemana: Albertliner, 1998 Frantsesa: La Joie de Lire, 1999. Itzultzailea: André Gabastou - MUNDUA ETA MARKONI Euskaraz eta gazteleraz argitaratua (Bilbao Bizkaia Kutxa Fundazioa, 1995). Eskolarako agenda formatoan argitaratu zen BBK Agenda izenburupean. Irudiak: Mikel Valverde. Markonitar Handien Ekintza handiak Los grandes episodios de la gran familia Markoni Euskaraz eta gazteleraz argitaratua Bilbao Bizkaia Kutxa Fundazioak (1997); lehenago eskolarako agendetan bildutako kontuen bilduma da. Bambulo I: Lehen urratsak / Bambulo: Primeros pasos Bambulo II: Krisia / Bambulo: La crisis Irudiak: Mikel Valverde Euskera: Erein, 1998 Gaztelera: Alfaguara, 1998 Katalana: Alfaguara, 1999 Alemana: Altberliner, 2000 Italiera: 2000 Bambulo III. Ternuako penak / Bambulo III. Amigos que cuentan Euskera: Erein, 1999 Gaztelera: Alfaguara, 1999 - XOLA EHIZAN Gara, 2000

Bera, ikus daitekenez Atxagaren lanak Euskal Herrian ezagunak izateaz gain, izugarrizko arrakasta dute hemendik kanpo.

Bai Bernardo Atxagari, bai bere lanei buruz informazio gehiago nahi izatekotan, hona hemen web orria.

Ipuinak kontatzeko beste modu interesgarri bat

Arratsaldeon denoi.

Gaurko honetan hitz arraro samar bati buruz arituko naiz. Badakizue zer esan nahi duen Kamishibai hitzak? Kami hitzak papera esan nahi du eta beraz, kamishibai-k paperezko antzerkigintza da, hau da, hitz gutxitan esanda, kamishibai ipuinak kontatzeko teknika japoniarra da.

Asianz gain, teknika hau pixkanaka- pixkanaka munduko zenbait tokitan ezaguna izaten ari da, hain zuzen ere, Amerika eta Europako herri batzutan, hoietako herri bat Euskal Herri izanik.

kamishibai-k honako hiru ezaugarri ditu:

1) Beti erabiltzen dugu "antzeztokia" kamishibai egiteko: butai delakoa.

2)Kamishibai- k haurrentzako ipuinak bezala irudiak dituen arren, teknika honek entzuleei istorioa aurrez aurre kontatuko dien narratzaile bat egongo da.

3) Kamishibaia paper zurruneko orrien bidez egiten da. Orri hoiek alde batetik testua idatzita dute, beraz narratzaileak erosotasun handiarekin kontatuko du ipuina, buruz ikasi behar ez duelako. Orriaren bestaldetik, irudia dago.

Teknika honekin haurren kontzentrazioa handitzen da eta horrek narratzaileari aukera ematen dio komunikazioa areagotzeko.

Kamishibai hizkuntza lantzeko oso teknika aproposa da, zeren haurrek narratzaileak esaten duena entzuteaz gain irudiak ikustea, argumentua hobeto ulertzen laguntzen die. Horrez gain, sortuko diren ipuin berriak, teknika honi garrantzia ematen badiote,ikasleen ahozko adierazpena eta idazketa lantzeko balio izango du.

Badirudi teknika hau nahiko aproposa dela ahozko eta idatzizko hizkuntzak lantzeko eta ikusi denez, Euskal Herriko zenbait ikastoletan emaitza onak ematen ditu. Beraz, teknika honi aukera bat ematea aproposa izan daitekeela uste dut.

Gai honi buruz informazio gehiago nahi izatekotan, sartu web orri honetan.

Praktiketan izandako esperientzia.

Kaixo berriro ere!!!

Badakigunez, haurrak txikiak direnean irakurtzen ez dakiten arren, komenigarria da bestelako pertsonek haiekin ipuinak gainbegiratzea eta haien aurrean irakurtze itxurak egitea.

Baina ipuinak etxean irakurtzeaz gain ikastolan ere lekutxo bat du. Horregatik oraingo honetan, praktiketan egon naizen irakaslearekin, berak ipuinak nola kontatzen zituen azaltzen ahaleginduko naiz.

Lehenengo eta behin eta azalpenak ematen hasi baino lehen, irakasleak ume guztiek jesarrita egon arte itxaroten zuen. Gelan ixiltasuna nagusi zela, ipuin bat kontatuko ziela eta adi- adi egon behar zutela esaten zien.Batzutan lurrean jesartzen ziren eta beste batzutan aulkietan.

Irakasleak ez zituen ipuinak asmatzen, irakurtzen zituen. Baina irakurtzen zuen bitartean irudiak erakusten zizkien.

Irakaslea zutunik mantentzen zen ipuina kontatzen zuela eta bitartean irudiak deskribatzen zizkien.

Ipuina irakurtzen bukatu ondoren galdera solteak egiten zituen umeek erantzuteko.

Normalean ipuin berdinarekin denbora nahikotxo ematen zuten, umeek istorioa ondo ulertzeko.

Egoera hau umeek irakurketaz gozatzeko bide bat izanik, lantzea komenigarria izan daitekeela uste dut. 

Iñaki Lasa, ipuin kontalaria.

kaixo berriro ere. Oraingo honetan Iñaki Lasa kontalariak, adinaren arabera proposatzen dituen saioei buruz arituko naiz.

Iñaki Lasak Bizkaian urte asko daramatzan arren, Beasain izan zen ipuin kontalari honek ezagutu zuen Euskal Herriko lehen herria.

Lasak txikitatik bere aitonaren eskutik bizi izan ditu ipuin kontaketak eta horrek egin dio hain zuzen ere, gaur egun horretan aritzeak.

Kontalari honek pasadizoak, ipuinak, kontakizunak eta euskalkiak maite ditu, baita bertso, musika eta kantuak ere.

Eta kontalari lanetan ibiltzeaz gain, antzerki bikoizketa eta itzultzaile bezela ere aritu da.

Hori dela eta, hauxe da Lasak proposatzen duena, zenbait eskoletan probatu ondoren:

- 2 urtetik 6 urtera bitartean, saio laburrari ematen dio garrantzia, hain zuzen ere, 30 minutuko bi emanaldi. Txikitxoen ipuinak, kanta lelo errazdun banarekin, gitarra, ahoko arpa, ahoko soinua,...lagun izaten ditu. - 7 urtetik, 11 urtera ere iraupen berdineko emanaldiak proposatzen ditu baina honetan aurkeztuko diren gaiak adin honi egokitutakoak izango dira: Euskal mitologiako ipuinak eta mundu zabalekoak. Astoa eta otsoaren arteko bertso-elkarrizketa kantatua gitarra laguntzarekin. - 11 eta 14 urte bitartean, 40 minutuko emanaldi bat eskeintzen du.Euskal mitologiako kontakizunak eta mundu zabalekoak. - Helduentzako bi ikuskizun ordu batekoa bakoitza.“Bertan goxo” Abestiak: Amak ezkondu ninduen, Hamairu urte; bertsoak: Astako eta otsako, Ke te pareze, Mari”. Balkanetako ipuinak, Euskal Herrikoak, Saharako kontakizun laburrak, aitona zenari entzunak...“Ekialdeko eta hemengo ipuinak” Txinako ipuinak dira asko.

Beraz, ikus dezakegu Lasak publiko zabalari eskeintzen dizkiola bere lanak. Modu honetan, nire ustez interesgarria izan daiteke kontalari honen emaitzak ikustera joatea.
Technorati Profile

Hiru Txerritxoak

Nork ez du noizbait Hiru Txerritxoen istorioa irakurri? Irakurri ez duzuontzat, oraingo honetan hiru anaien arteko tira- birak labur- labur kontatzen ahaleginduko natzaizue.

Hiru Txerritxoak, basoan bizi ziren hiru anai ziren. Oso pozik bizi baziren ere, otsoaren beldur ziren, jango zutenaren beldur.Hori dela eta, txerritxoek etxe bat egitea pentsatu zuten, otso maltzurraren atzaparretatik babesteko.

Gazteenari jolastea asko gustatzen zitzaionez, lastozko etxe sinplea egin eta jolastera joan zen. Ertainak bere anai gaztea jolasten zegoela ikustean, ez zuen gogo handirik ipini etxea eraikitzeko eta burdinezko etxea egin zuen.

Baina zaharrenak zuhur jokatu eta adreiluzko etxea egiteari ekin zion.

Otsoak txerri txikiaren atzetik joan zen eta txerriak bere etxean salbu zegoela pentsatu arren, otsoak putz eta putz egin zuen etxea lurrera bota zuen arte.

Txerria beldurtuta, bere anai ertainaren etxera abiatu zen korrika batean, baina burdinezko etxea ez zen traba izan otsoak hau ere lurrera botatzeko.

Hori ikustean bi anaiek txerri nagusiaren etxera joatea pentsatu zuten. Han zeudela etxeko lehio eta ate guztiak ondo itxi zituzten. otsoak etxearen inguruan bueltaka hasi zen non sartu zitekeen ikusteko. Orduan eskailera luze bat hartu eta tximiniatik sartzea erabaki zuen. Baina txerri zaharrenak tximinian ura irekiten jarri zuen. Otsoa tximiniatik jeisten zegoela urara jausi eta erre egin zen.

Baso guztian zehar egon zen otsoak ohiuka. Eta handik aurrera ez zuen hiru txerritxoak jateko pentsamendurik izan.

Ipuin honek azken batean adierazi nahi diguna da, gauzak ondo eta astiro egin behar direla, emaitza onak izateko. hala ere, gehienetan ez da horrela egiten.

Hau izan da erabili dudan web orria.